Kedime Hangi Aşıları Yaptırmalıyım?

         

Gereksiz Aşılamanın Kedinize Zarar Verebileceğini Biliyor musunuz?

Standart bir aşı takvimi yerine aslında aşı takvimi her hayvana özel olarak hazırlanmalıdır.Bunun içinde hayvanın mevcut bağışıklık düzeyi göz önünde tutulmalı yarar/zarar analizi iyi yapılmalıdır.

Aşı yaptırmadan önce bilmeniz gereken en önemli şey hiçbir aşının %100 güvenli olmadığıdır.

Aşılarla ilişki bazı hastalıklar :

  • Sarkomlar (Kanser)
  • Alerji veya Anafilaksi
  • Kusma,İshal,Düşkünlük
  • Enjeksiyon bölgesinde ağrı, tüy dökülmesi
  • Enfeksiyon

Kedilerin sıklıkla aşılandığı 5 viral hastalık

  1. Herpes Virus Enfeksiyonu
  2. Calici Virus Enfeksiyonu
  3. Panlökopeni
  4. FeLV (Kedi lösemisi)
  5. Kuduz

Bunların dışında Fiv, Fip, Bordatella, Giardia, Klamidya aşılarıda mevcuttur.Bu Aşılar çok etkisiz olup yaptırmanız tavsiye edilmemektedir.

*Fiv aşısı çok etkisiz olup adjuvan içermekte ve  enjeksiyon bölgesi sarkomlarına neden olmaktadır.Ayrıca kedinize Fiv aşısı yaptırırsanız Fiv testlerinin pozitif çıkacaktır.Fiv Testleri aşılı kedi ile enfekte bir kedi arasındaki farkı ayırt edemezler.

Karma ve Felv Aşısıyla İlgili Bilmeniz Gerekenler

  • Uygulanan aşıların birçoğu 1 yıldan fazla bağışıklık sağlar-panlökopeni  için nerdeyse ömür boyu bağışıklık söz konusudur.
  • İnaktif aşılar içersine koyulan adjuvanlar ölümcül sarkoma (tümor) oluşturma riski taşımaktadırlar.
  • Kedi lösemisine karşı doğal bağışıklık 1 yaşına kadar çok güçlüdür.

Karma Aşı (FVRCP)

Bu aşı modifiye canlı aşı (adjuvan içermeyen) olabileceği gibi inaktif(adjuvan) da olabilir. Genelde modifiye canlı aşılar kullanılmaktadır.

Herpes ve Calici Virus: Bu etkenler göz akıntısı,burun akıntısı, hapşırma, ağız ülserleri gibi belirtilerle seyreden üst solunum yolu enfeksiyonuna neden olurlar. Hastalığın seyri çok hafif ile sert arasında değişkendir fakat ölüm oranı düşüktür ancak tedavi edilmeyen hayvanların kör olmasına neden olabilir.
Ne yazık ki herpes  virus ve calici virus’a yönelik %100 etkili bir aşı mevcut değildir.Bunun nedeni virüsün sürekli mutasyon geçirmesi ve çok fazla farklı suşunun bulunmasıdır.Aşı enfeksiyona yakalanmayı önlemez ancak hastalığın daha hafif seyretmesini sağlamaktadır.

Panlökopeni: Oldukça bulaşıcı olan virüs kanlı ishal ve kusmaya neden olur. Bu hastalığın ölüm oranı çok yüksektir.Bu hastalığa karşı yavru kedinizi kesinlikle korumasız bırakmayın.Bu virus acılı bir ölüme neden olabilir.

                                    Aşı Programı

Yavru Kediler:

FVRCP aşısı en erken 8-9 haftalık yaşta başlamalı ve son aşı en erken 16 haftalıkken yapılmış olmalıdır.

Kedinin son aşısı için en az 16 haftalık olana kadar beklenmesinin nedeni ; annesinden aldığı maternal antikorların yeterince düşüp vucudunun aşıya cevap verebilmesi ve kendi antikorlarını oluşturması içindir.

Yüksek risk altında olmadığı sürece yavrular için 2 aşı yapılması tavsiye edilmektedir.

Genç Kediler

1 yıl sonraki tekrar dozu ne zaman gereklidir?

  1. Son doz aşı 16 haftalıktan önce yapılmışsa
  2. Yavru aşılandığında sağlıklı değilse

16 haftalıktan büyük ise son yavruluk dönemi aşısı yapılmalı.

1 yıl sonraki aşı yapılmadan önce panlökopeniye yönelik antikor titrelerini kontrol ettirebilirsiniz.Antikor titresi düşük ise aşı yapılabilir.

Erişkin Kediler

Fayda-Zarar Analizine göre her yıl karma aşı yapmayı bırakmalıyız çünkü;

  • Tek bir doz karma aşı panlöpeniye karşı en az 3 yıl bagısıklık sağlamaktadır.Yalnızca çok az sayıda da olsa bazı kediler aşıya cevap vermemektedir onlar içinde daha fazla aşı  da fayda sağlamamaktadır.
  • Herpes  virus ve Calici virus ‘a karşı tamamen koruma çok düşüktür
  • Herpes virus  ve Calici virus enfeksiyonundan ölüm oranı çok düşüktür. Genellikle ölümlere tedavi edilmeyen yavrularda rastlanılır.
  • Adjuvan içeren aşılar sarkomaya neden olabilmektedir.

Aşı geçmişini bilmediğiniz erişkin bir kedi sahiplendiyseniz körlemesine aşı yaptırmak yerine panlökopeniye karşı antikor titrelerini ölçtürebilirsiniz.

Kedi Lösemisi

FeLV bulaşması için uzun süre temas gerekmektedir.Kediler 1 yaşına gelene kadar doğal bağısıklıkları çok güçlüdür.

Kediniz dışarı çıkmıyor ise veya dışarı çıkan bir kedi ile temas halinde değil ise ve evde FeLV pozitif bir kedi yoksa FeLV aşısı yaptırmanıza gerek yoktur. FeLV Aşılarının birçoğu inaktif olup adjuvan taşımaktadırlar. Bu aşılar enjeksiyon bölgesi sarkomlarına neden olabilirler.

Kuduz

Zoonoz bir hastalıktır. Ülkemizde yasal olarak yaptırılması zorunlu bir aşıdır. Yıllık olarak tekrar edilmesi yasal olarak gerekmektedir. İnaktif olduğu için adjuvan taşımaktadır. Enjeksiyon bölgesi sarkomlarına neden olabilmektedir. Recombinant teknolojiyle üretilmiş kuduz aşılarında enjeksiyon bölgesi sarkomları riski daha düşüktür.

           

                      Enjeksiyon Bölgesi Sarkomu Nedir?

 

Bu yazı aşıların potansiyel risklerine yönelik hayvan sahiplerini bilgilendirmek amaçlı yazılmıştır.Yazının hazırlanmasında Kedi sağlığı ve beslenmesi konusunda uzman Amerikalı Veteriner Hekim Dr. Lisa Pierson’ın websitesindeki bilgilerden yararlanılmıştır.

Daha Fazla Bilgi Almak İçin Tıklayın

 

Not1: Bilgilerin kaynağı California Davis Üniversitesi Veteriner Fakultesi 1984 mezunu Dr. Lisa A. Pierson‘dur kendisine ait orjinal yazının linki yazının sonunda sonunda verilmiştir.Yazının yazılma amacı içeriğinde de belirtildiği üzere aşıların olası yan etkilerine karşı hayvan sahiplerini bilgilendirmektir.Bu yan etkiler tabii ki tün hayvanlarda görülmemektedir.Mutlaka uygulanmasını gereken bir aşı programı değildir.

Not2:Üniversite eğitimim sırasında İmmunoloji,Viroloji, Viral aşılar, İç hastalıkları, Pataloji gibi birçok ders almış, Avrupa Veteriner Eğitim Kurumları Birliği (EAEVE) tarafından akredite edilmiş, bünyesinde hayvan hastanesi bulunan Türkiye’nin en iyi veteriner fakultelerinden birinden mezun olmuş veteriner hekimim.Okuldaki eğitimim dışında PubMEd , The Lancet gibi saygın kaynaklarda ki güncel akademik makaleleri ve Dünya’da oldukça yaygın olmasına ragmen ülkemizde tek tük bulunan holistik veteriner hekimleri ve veteriner hekimlikte alternatif tedavi yöntemleri de takip etmekteyim.

Daha önceden duymayanlar için nedir bu holistik veteriner hekimler?

Bu hekimler gereksiz ilaç kullanımına karşı, bilinçli aşılama yapan, tedavileri sırasında klasik veteriner biliminin yanı sıra akapunktur, bitkisel tedaviler gibi alternatif veteriner tıbbı bilgilerinden yararlanan, hayvan davranışları konusunda bilgili veteriner hekimlerdir.

Sizin veteriner hekiminizin farklı bir aşı programı önermesinin nedenleri ne olabilir?

1-Hayvanın antikor titrelerini kontrol edip yeterli bağışıklığın oluşmadığına kanaat getirmiş olabilir ayrıca hastalığa yakanlanma riskini artıran mevcut durumlar gibi durumlarda yarar/zarar analizi yaparak ,yapılan aşıların sıklığını değiştirmiş ve aşı programına farklı aşılar eklemiş olabilir.

2-.Veteriner Hekiminiz güncel gelişmeleri takip etmiyor olabilir.

Hiç bir aşı %100 güvenilir olmadığı gibi %100 etkili de değildir. Her aşının avantaj ve dezavantajları, hayvanın mevcut bağışıklık düzeyine göre değişen uygulama protokolleri, her aşının farklı derece etkinliği ve koruyuculuğu vardır. Bunu Üniversite eğitimim sırasında öğrendim ve hayvanlarının sağlığını düşünen bilinçli bir hayvan sahibi olarak aşılama konusunda fayda/zarar analizi yaparak hareket etmekteyim.

Ancak bu yazılanlardan aşılamanın kötü ve tehlikeli olduğu izlenimi çıkmasın. Gereksiz ve yanlış uygulanan her şey gibi gereksiz aşılamanın da zararı vardır.Yapılması gereken aşılamaların yaptırmadan hayvanın hastalık etkenlerine korunmasız maruz kalmasına neden olmak daha tehlikelidir.

Daha fazla bilgi edinmek isteyenler Pubmed veya The Lancet gibi güvenilir kaynaklardan feline vaccine associated sarcoma , feline injection site sarcoma, feline vaccination immunity gibi anahtar kelimeler ile arama yapabilirler.Dünya üzerindeki birçok holistik veteriner hekimin aşılar hakkında yaklaşımları konusunda bilgi almak için google’da holistic vet vaccine recommendations aanahtar kelimesiyle arama yapabilirsiniz.

Mutlu ve Patili Günler Dileğiyle

Safkan Patiler

Kedime Hangi Aşıları Yaptırmalıyım?” üzerine 3 yorum

  • Geri bildirim: Sık Sorulan Sorular -
  • Merhaba,
    Bu yazi icin tesekkurler. Asi olayi kafamı cok karistiran bir mevzu. Ben kedilere her sene tekrar asi yapilmasina karsiyim mantikli bulmuyorum. Kuduz ,karma,lösemi nin her sene tekrar yapılmasını öneren veterinerler var.
    Kedilerin ilk asilari karma1 karma2 losemi kuduz diye biliyorum .bunlarin her sene tekrar edilmesi kediye yarardan cok zarar saglamaz mi ? Ömürleri boyunca sadece bir kez asi olmaları yetmez mi ?

    • Merhaba;
      Endişenizi çok iyi anlıyorum. Maalesef gereksiz sıklıkla aşılamaların yapıldıgı oluyor. Yazı da da anlatılmak istenen mevcut risklere göre her kediye özel bir aşılama programı yapılmasıdır. Ömür boyunca birkez aşı olmaları gerekmez mi konusunu inceleyecek olursak…

      Karma aşı herpes virus, calici virus ve panlopeni ye karşı koruyucu amaçla kullanılır. Herpes ve calici üzerinde etkiliği oldukça sınırlıdır yani aşılı olsa dahi bu hastalığı gecirebilirler tabii aşının etkisiyle daha az şiddette ve daha çabuk bu hastalıkları atlatmaları mumkun. Panlopeni ise oldukça tehlikeli bir hastalıktır neyse ki tek doz aşı karma aşının bu hastalığa karşı ömür boyu koruma sağladıgı düşünülmektedir. Daha detaylı bilgi için yazı da ki karma aşı bölümünü okumalısınız..

      Lösemi Aşısı yapılmasına Kediniz dışarı çıkmıyor ise veya dışarı çıkan bir kedi ile temas halinde değil ise ve evde Felv pozitif bir kedi yoksa Felv aşısı yaptırmanıza gerek yoktur.Felv Aşılarının birçoğu inaktif olup adjuvan taşımaktadırlar.Bu aşılar enjeksiyon bölgesi sarkomlarına (kanser oluşumları) neden olabilirler.

      Kuduz ise Zoonoz bir hastalıktır.Ülkemizde yasal olarak yaptırılması zorunlu bir aşıdır.Yıllık olarak tekrar edilmesi ”yasal” olarak gerekmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.